Tampilkan postingan dengan label Desa Adat. Tampilkan semua postingan
Tampilkan postingan dengan label Desa Adat. Tampilkan semua postingan

Kajang Tak Menentukan Atman Dapat Suargan

IDA PANDITA MPU JAYA ACHARYA NANDA
Kajang merupakan suatu piranti pitra dalam upacara pengabenan atau disebut juga sebagai bajunya sang atma dalam perjalanannya ke dunia akhirat.
Dalam pemahaman awam umat Hindu di Bali, kajang memberikan identitas kewangsaan (klan).
Tidak jarang kajang ini sering menjadi sebuah kebanggaan identitas suatu keluarga.
Bahkan tidak sedikit keluarga yang mengaburkan catur wangsa dengan catur warna.
Sehingga dalam ritual Pitra Yadnya (pengabenan) sering muncul permasalahan, khususnya dalam ngaben kolektif.
Yakni suatu soroh itu menjadi eksklusif.
Padahal kalau kita kembali pada intisari ngaben adalah pengembalian unsur Panca Mahabhuta ke asalnya.
Seperti, unsur padat pada badan manusia kembali ke pertiwi, unsur cair akan kembali pada apah, unsur panas kembali ke api, unsur angin kembali bergabung pada udara, dan unsur ruang kosong pada manusia kembali pada akasa.
Sementara, Sang Atma yang selama ini berada di dalam tubuh manusia saat masih hidup akan kembali pada Brahman. Dalam menerima pahala di alam akhirat, itu tergantung dari karmanya selama masih hidup.
Kadang pandangan awam mengatakan, kalau dia dari soroh brahmana, maka surga yang didapatkannya akan lebih baik dari soroh lainnya. Itu merupakan pandangan keliru.


Atma setelah lepas dari badan raga ini sudah tidak ada lagi ikatan soroh.
Kajang ini merupakan simbol dari suksma sarira atau pembungkus Sang Hyang Atman.
Memang betul dapat dikatakan sebagai baju.
Tapi bukan baju untuk badan material, tetapi pembungkus kecerdasan spiritual.
Dalam kajang dilukiskan aksara Ang (purusa) dan Ah (material), sementara aksara-aksara lainnya hanya sebuah variasi tergantung kreativitas keturunannya.          
Fungsi kajang tidak menentukan orang mendapatkan tempat yang baik.
Tetapi sebagai surat keputusan yang diberikan setelah upacara pengabenan, kinang askara.
Kinang askara merupakan sebuah proses pencerdasan spiritual yang dibangun, untuk menyadarkan Sang Atma bukannlah benda material tetapi roh.
Melalui pengetahuan yang tertoreh dalam rajahan-rajahan kajang, itu sebenarnya untuk menyadarkan Sang Hyang Atman bahwa dia akan kembali pada Tuhan.
Bukan kembali pada sumber sorohnya.

Sekali lagi peranda tegaskan, dengan menuliskan identitas sorohnya di kajang, tidak menentukan seseorang mendapatkan surga.
Yang menentukannya tetaplah karma seseorang.
Maka dari itu, kita tidak boleh menyebut soroh itu lebih rendah derajatnya dari soroh kita.
Kita ambil contoh seorang pegawai.
Dia pegawai yang hanya lulusan SMA.
Meskipun dia terlahir dari keluarga orang kaya, tidak mungkin gajinya akan setara dengan gaji pegawai yang tamatan strata satu (S1).

0

Parum Banjar Pinanggal 25 Januari 2017

Acara :   1.   Pemabah
2.    Indik Arta Brana
3.    Indik Piodalan ring Pura Pengulu
4.    Indik Tetangunan
·          Tetangunan Balai Banjar
·          Tetangunan Kos-kosan
5.    Indik I Gusti Ayu Alit Arsini jagi memeras I Gusti Ngurah Adnyana
6.    Indik Nyekah Massal
7.    Atur Piuning Klian Dinas
8.    Darmatula
9.    Penyineb
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

1.    Parum kaenter olih Menggalaning Adat / Kelian Adat Banjar, kerauhin para Krama Banjar Adat sami, kekawitan sawatara galah 13.28 wita, keaturang Pengenjali Umat “Om Swastyastu” pinaka pemabah.

2.    Indik Arta Brana :
·         Saldo Kas [29 Juni 2016]                         Rp. 335.339.648,-
·         Kas Ngeranjing                                       Rp.   86.508.900,-
Rp. 421.848.548,-
o   Kas Medal                                                    Rp. 114.464.600,-
o   Saldo Kas [25 Januari 2017]                            Rp. 307.383.948,-

3.   a.    Indik Piodalan ring Pura Pengulu sane jagi rauh wantah Medatengan
    b.    Indik Tawur Kesanga mangkin ngemolihan Pagilir
    c.   Indik Piodalan ring Pura Desa lan Puseh durung wenten ngemolihan pah-pahan saking Desa Adat
    d.    Indik Piodalan ring Pura Dalem Pagilir Banjar Adat Denkayu Delodan

4.   a.    Tetangunan Balai Banjar nelasan prabya Rp. 256.060.000,- [satak seket enem juta, enem dase tali rupiah], ngemolihan wantuan saking Kantor Perbekel Rp 205.745,398,- [satak lima juta, pitung atus petang dase lima tali, telung atus sia dase kutus rupiah], kekirangan Dana punika anggen numbas Saka Taru, kayu, pernis lan sane lianan,  keambilan saking Kas Banjar.
b.    Tetangunan Kos-kos ngantos mangkin pekaryane kari keambil

5.  Indik I Gusti Ayu Alit Arsini jagi memeras I Gusti Ngurah Adnyana se keluarga jagi kasobyahan ring Parum Banjar, mewates 7 rahina nenten wenten krama sane keberatan, wawu kedadosan upakara Pengangkatan / Pamerasan Anak punika kemargiang, selanturne manggalaning Adat / Dinas mangde ngicening Krama sane jagi ngangkat / Meras Anak punika ilikita [Surat Keterangan] lan ngicening petuah, indik puniki mangde kelanturan ngantos ngemolihan Keputusan Pengadilan

6.  Indik Nyekah massal mangde katinjau [Petaken dumun sane kapending] :
·         Parum Banjar pinanggal 26 September 2010 indik Nyekah Massal
1.    Inggian memukur massal jagi kemargiang sebilang 5 warsa apisan, yening sampun wenten sawa akehnyane paling akidik 20 diri
2.    Dipradene akeh sawa nenten wenten 20 diri sesampunne 5 warsa,  memukur massal punika jagi kaundur malih 5 warsa selanturne.
Indik Nyekah massal sesampune katinjau :
a].   Nyekah ring Pribadi tetep kedadosan, wantah ngantos ring kulewarga sane asiki Kemulan / Taksu,
b].   Krama sane madue sawe jagi kairingan, nyarengan ring siwa miwah genah sane lianan nenten kedadosan
c].   Indik Nyekah jagi nganggen jadwal tetep 5 [lima] warsa apisan, dipradene sawe nenten wenten 10 [dase] diri jagi keblibagan dumun sareng sane madue sawe

Parum Pemuka sami katerima
a.    Dipradene wenten Parum Desa Adat indik Pelaba Pura Dalem sane magenah ring dangin Pura Gede Bun lan Pura Dalem Batan Tanjung, mangde ke pah dados 2 [kalih] sekadi Hak Guna Pakai 
b.   Sekaa Teruna sampun mekarya Tenda 2 [kalih] agengne 4x6 Meter lan 4x5 Meter jagi keaturan ke Banjar mangde ngelola [nyewang, mecikan miwah sane lianan] anggen ring krama Banjar Denkayu Delodan
·         Krama Banjar Denkayu Delodan kedadosan nyelang Tenda punika [ngambil tur ngewaliang malih olih Krama sane nganggen ring genahne
·         Batu-batu nyelang tenda Rp. 50.000,- [seket tali rupiah] adina / asiki
·         Batu-batu punika kepah dados 2 [kalih], 40% ke icen ring sane ngelola, 60% ngeranjing ke Kas Banjar jagi anggen mecikan dipradene wenten sane usak
·         Sane ka judi ngelola I Made Duwita [Juru Arah Dauh Margi]
c.   Prajuru mangde membijaksanai ngicen Luput ritatkala wenten Krama sane Ngodalan / Ngerahinan ke genah sane cutaka

7.    Atur Piuning saking Klian Dinas
a.   Krama sane durung maduwe e-KTP mangde igelis mekarya
b.   Krama sane durung polih KBS warsa 2017 puniki jagi kecetak

8.    Darmatula / Usul :
·         Indik Nyekah massal mangde magenah ring genah sane umum
·         Mangde kekaryaning Panitya ring Banjar
·         Indik puniki jagi keblibagan ring Parum Pamuka sareng Prajuru


9.    Pupulan Parum kewacen sedurung Parum kasineb ring galah 14.53 wita, antuk Perama santih : Om santih,santih,santih Om

0

Kawentenan Desa Adat Denkayu

Maosang parindikan kawentenan Desa Adat Denkayu, kasinahanne tadah sukil pisan, sakewanten kruna Denkayu punika sampun wenten munggah ring sajeroning prasasti tembaga (Tambra Prasasti), sane wawu kapanggih sasih Kesanga (Maret), warsa 1964, kawastanin Prasasti Dayan Kayu, sane mangkin prasastine punika magenah ring Pura Dalem Majapahit, ring Banjar Gambang, Desa Mengwi, Kecamatan Mengwi, Kabupaten Badung.
Prasastine punika kasurat ring lempengan tembaga, ngangge aksara Bali Kuno lan basanipun taler Basa Bali Kuno. Wenten kabaos asapuniki :

” …tka ring magha mahadiwasa, ring kartikantara purwabhyasa kalayaran salwirannya, ateher karaman i dayankayu, tkapira rakryan rajaputra raja putri, tan pintana pirak …”
(Ring sasih kepitu dewasa becik lan sasih kapat sekadi sane sampun-sampun, parindikan palayaran, karaman dayankayu, kapica cihna tulis, maka cihna pikolih panumbas, olih rakryan pangeran, putra putrin sang raja, tan kakenen pajak marupa pirak).

Dayan Kayu, yening manut sesuratan Jawa Kuno, dayan dados kawacen den. Dayan dados dajan, kaja, kadya, teges gunung, genah sane kasengguh suci, sane mangkin sampun kaloktah kaja “arah gunung“, ring Bali Selatan mateges kaler (utara). Bandingang ring kruna Den Pasar, Den Jalan, Den Bukit, Den Tiis, Den Carik.

Nanging sane sampun kalumrah sane sampun kalumrah ring pambiaran, wenten carita sane munggah ring Babad Brahmana Kemenuh :

Kacarita ri sampun jagat Ki Panji Sakti ring Den Bukit, kakuasa olih Mengwi, kala irika ida sang amurweng Kawyapura Ida Cokorda Madhe Agung, nunas Bhagawanta ring Ki Panji, raris katurang warih Ida Padanda Wiraga Sandhi, tereh Kemenuh, sane mapepasih Ida Padanda Sakti Wayan Bukian, kairing olih para panjak, kalinggihang ring Jenggala Kekeran. Ring Jenggala Kekeran, ngawentenang putra catur diri, tur madiksa mapulang rah, makadi; Ida Padanda Wayan Kekeran, Padanda Madhe Kekeran, Ida Padanda Nyoman Kekeran lan Padanda Ktut Kekeran. Suening asue ida malinggih ring Kekeran, dados wenten pikayunan Ida Cokorda Agung Sakti (Blambangan), pacang ngalinggihang Bhagawanta Puri ring huluning Puri. Punika mawinan Ida Padanda Wayan Kekeran kalinggayang genah ring hulu Puri, kawastanin Smi Arum, sane mangkin kabaos Geria Ageng, tur wewidangan desa punika kawastanin Dahenkayu. Jagate ring Dahenkayu sampun wenten sane malinggih irika, sameton Bhujangga, nanging sapangrawuh Ida Padanda, panjake katur sami, punika taler panjak-panjak sane wenten ring Kekeran, akeh sane ngiringang, taler sangkaning katitah olih sang ngawisesa jagat.
Kirang langkung ring warsa 1856, wenten rawuh saking jagat Leba, kesahe saking Banjar Tunon, saking irika wenten kabaos Dajan Kayu Banjar Tunon, sane mangkin Banjar Denkayu Delodan.

Kadadosan sane mangkin Desa Adat Denkayu, wantah mawiwit saking 2 Banjar : Banjar Denkayu Baleran lan Banjar Denkayu Delodan. Manut pangeling-eling ring Desa Adat Denkayu, sane kamanggehang dados Kelihan Desa, inggih punika : Kapertama saking sameton Bhujangga, kaping kalih I Gusti Ngurah Putu Gadhung, kaping tiga Ida Bagus Murdha, kaping papat, Ida Bagus Arnawa, kaping lima Ida Bagus Gede Santhica, kaping nenem Ida Bagus Bawa, kaping pitu I Nyoman Suka, kaping kutus Ida Bagus Ketut Jelantik.

Rikala punum adegan Kelihan Desa Ida Bagus Gede Santhica, raris makarya nyasa simbul, marupa ali-ali. Simbul ali-aline punika, kanirgamayang mamata mirah bolong, sane maka bebaktan Ida Padanda Sakti Wawurawuh, punika mangge ring sajeroning stempel, matetujon pangiket karama Desa Adat Denkayu, madasar pikayunan sane suci.

Cutetipun :
Desa Adat Denkayu sane mangkin, wastannya sampun wenten saking karihinan manut babahan sane ring ajeng. Manut prasasti sawatara abad 14, sampun wenten kruna Dayan Kayu, ngalantur Dahen (Don) Kayu, pamekas sane kalumrah ring pambiaran Desa Adat Denkayu.
Asapunika atur piuning titiang kirang langkung ampurayang, dumogi kabenjang pungkuran kategepang malih mangda dados paripurna.

Refrensi :
I Wayan Adi Sudiatmika
http://panbelog.wordpress.com/2014/02/08/kawentenan-desa-adat-denkayu/


0


Denkayu Delodan - © Copyright 2012 - All rights reserved
Powered by Blogger